موسسه تحقیقات پنبه کشور پژوهش های پنبه ایران 2345-5306 13 2 2026 02 20 Identification of Cotton Fields Using the C5 Decision Tree Model and Landsat Time-Series Imagery (Case study: Golestan Province) شناسایی مزارع پنبه با مدل درختی C5 و سری زمانی تصاویر لندست (مطالعه موردی: استان گلستان) 1 23 135388 10.22092/ijcr.2026.372160.1253 FA قربان قربانی نصرآباد موسسه تحقیقات پنبه کشور سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران خلیل قربانی گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. 3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. مریم مزیدی دانش‌آموخته دکتری علوم و مهندسی آب-آبیاری زهکشی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان ابراهیم ملا‌علی موسسه تحقیقات پنبه کشور لاله رضایی قلعه پژوهشگر پسادکتری، گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان چوقی بایرام‌ کمکی دانشیار، گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران عبدالرضا قرنجیکی موسسه تحقیقات پنبه کشور Journal Article 2026 02 01 Background and Objective: Accurate monitoring of crop cultivation patterns and crop separation at a regional scale is considered to be one of the fundamental requirements of sustainable water resources management and efficient agricultural planning. This study aims to evaluate and compare the performance of the C5 decision tree classification model in crop identification, with a particular focus on cotton, using Landsat 8 and 9 satellite imagery over the agricultural lands of Gorgan, Aliabad, and Aqqala counties in Golestan Province. The tree-based model used in this research was implemented stepwise, effectively reducing the greedy nature of the decision tree algorithm and identifying the most influential variables within the model. Materials and Methods: For this purpose, three time periods of August 6, August 31, and September 23 were selected to determine the most appropriate phonological stage of the growing season to achieve maximum cotton separation accuracy in multispectral data. The classification process was performed using the C5 algorithm as a rule-based model with automatic feature selection capability. A set of vegetation and moisture indices including NDVI, EVI, GNDVI, SAVI, NDWI and NMDI along with visible, near-infrared (NIR) and short-wave infrared (SWIR) spectral bands were used as input datasets. Results: The comparative results of the error matrix showed that the date of September 23 provided the highest overall crop classification accuracy with a value of 88.10%; while the dates of August 6 and August 31 recorded accuracies of 83.6% and 82.3%, respectively. Also, the cotton crop was identified more successfully on the date of September 23 with an accuracy of 86.8% compared to other dates. The coincidence of this date with the full maturity stage of the cotton plant, which is accompanied by a decrease in chlorophyll, opening of bolls, a change in canopy structure and an increase in reflectance in the red and SWIR bands, creates a distinctive spectral signature of cotton compared to other crops. Conclusion: These features have increased spectral separability and consequently improved the performance of the classification model at this time point. Accordingly, choosing the 23rd of September as the reference date and using the C5 model at this phonological stage can significantly improve the accuracy of identifying and mapping cotton fields in agricultural monitoring studies. سابقه و هدف: پایش دقیق الگوی کشت و تفکیک محصولات زراعی در مقیاس منطقه‌ای، از ارکان اساسی مدیریت پایدار منابع آب و برنامه‌ریزی کارآمد کشاورزی به‌شمار می‌رود. در این پژوهش، عملکرد مدل طبقه‌بندی درخت تصمیم C5 در شناسایی محصولات زراعی، با تأکید بر محصول پنبه، در اراضی کشاورزی شهرستان‌های گرگان، علی‌آباد و آق‌قلا واقع در استان گلستان با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست 8 و 9 مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفت. مدل درختی مورد استفاده در این پژوهش به شکل گام به گام اجراء شده که ضمن غلبه بر مشکل حریصانه الگوریتم درختی، متعیرهای مؤثر در مدل را نیز شناسایی می‌کند. مواد و روش‌ها: بدین منظور، سه مقطع زمانی 16 مرداد، 9 شهریور و دوم مهر به‌منظور تعیین مناسب‌ترین مرحله فنولوژیک فصل رشد برای دستیابی به بیشینه دقت تفکیک پنبه در داده‌های چندطیفی انتخاب شد. فرآیند طبقه‌بندی با بهره‌گیری از الگوریتم C5 به‌عنوان یک مدل قانون‌محور با قابلیت انتخاب خودکار ویژگی‌ها انجام گرفت. مجموعه‌ای از شاخص‌های پوشش گیاهی و رطوبتی شامل NDVI، EVI، GNDVI، SAVI، NDWI و NMDI به‌همراه باندهای طیفی مرئی، فروسرخ نزدیک (NIR) و فروسرخ کوتاه‌موج (SWIR) به‌عنوان ورودی مدل مورد استفاده قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج مقایسه‌ای ماتریس خطا نشان داد که تاریخ دوم مهر بالاترین دقت کلی طبقه‌بندی محصولات زراعی را با مقدار 10/88 درصد ارائه می‌دهد؛ در حالی‌که تاریخ‌های 16 مرداد و 9 شهریور به‌ترتیب دقت‌های 6/83 و 3/82 درصد را ثبت کردند. همچنین، محصول پنبه در تاریخ دوم مهر با دقت 8/86 درصد، نسبت به سایر تاریخ‌ها با موفقیت بیشتری شناسایی شد. هم‌زمانی این تاریخ با مرحله بلوغ کامل گیاه پنبه، که با کاهش کلروفیل، باز شدن غوزه‌ها، تغییر ساختار تاج پوشش و افزایش بازتاب در باندهای قرمز و SWIR همراه است، موجب ایجاد امضای طیفی متمایز پنبه نسبت به سایر محصولات زراعی می‌شود. نتیجه‌گیری: این ویژگی‌ها سبب افزایش جدایش‌پذیری طیفی و در نتیجه بهبود عملکرد مدل طبقه‌بندی در این مقطع زمانی شده است. بر این اساس، انتخاب تاریخ دوم مهر به‌عنوان تاریخ مرجع و به‌کارگیری مدل C5 در این مرحله فنولوژیک، می‌تواند دقت شناسایی و نقشه‌برداری مزارع پنبه را در مطالعات پایش کشاورزی به‌طور معناداری ارتقا دهد.

https://jcri.areeo.ac.ir/article_135388_980085d651fb0e57ff67c49030a9c11b.pdf

موسسه تحقیقات پنبه کشور پژوهش های پنبه ایران 2345-5306 13 2 2026 02 20 Evaluation of the response of different cotton cultivars to Verticillium wilt disease based on agronomic and biochemical indicators ارزیابی واکنش ارقام مختلف پنبه به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی بر اساس شاخص‌های زراعی و بیوشیمیایی 25 48 135389 10.22092/ijcr.2026.372145.1254 FA نیما خالدی موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران محمد رضی نتاج آقامحلی موسسه تحقیقات پنبه کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران آیدین حمیدی موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران سامان شیدائی موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران فرشید حسنی موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Journal Article 2026 02 02 Background and objectives: Verticillium wilt is one of the most destructive diseases of cotton, causing significant reductions in yield and fiber quality. Due to the long-term survival of the pathogen in soil, its control is challenging, and the use of tolerant cultivars is considered the most effective management strategy. This study aimed to evaluate the susceptibility of different cotton cultivars to Verticillium wilt and to identify relatively resistant cultivars using agronomic and biochemical indicators. Materials and methods: This research was conducted both field and greenhouse conditions. In the field, eight cotton cultivars, including six introduced cultivars (May558, Sumer, Milet84, Yildirim63, Ramses, and BA911) and two local cultivars including Golestan (relatively tolerant) and Varamin (susceptible) were grown at the Karkandeh research station under natural infection by soil-borne fungi. The experiment was arranged in a randomized complete block design with three replications, and agronomic traits and yield components were evaluated. Soil populations of the pathogen were measured, and at the end of the vegetative growth stage, fungal isolates were obtained from the stems of different cultivars. The isolates were first identified based on morphological characteristics and molecular analyses, and their pathogenicity was evaluated. The isolate exhibiting the highest disease severity was selected for greenhouse experiments. In the greenhouse, seedlings of different cultivars were artificially inoculated with the selected fungal isolate, and after 40 days, disease incidence and index, growth traits, defense enzyme activities including polyphenol oxidase and phenylalanine ammonia-lyase, lignin deposition, and total phenolic content were measured. Results: The causal fungus was identified as Verticillium dahliae based on a combination of morphological characteristics and molecular analyses using species-specific primers, confirming it as the primary pathogen in isolates obtained from soil and stems of different cotton cultivars. Pathogenicity tests showed that all isolates were capable of inducing disease symptoms of varying severity in Varamin seedlings. Significant differences were observed among the cultivars in disease incidence and severity, agronomic traits, and biochemical responses. Varamin exhibited the highest susceptibility, whereas BA911 showed the lowest disease incidence and severity under both greenhouse and field conditions. Fungal inoculation significantly reduced growth traits in all cultivars, although the reduction was less pronounced in BA911, Yildirim63, and MY558. Activities of polyphenol oxidase and phenylalanine ammonia-lyase, lignin content, and phenolic accumulation increased more rapidly and to higher levels in BA911, Milet84, Yildirim63, Sumer, and May558 compared to the relatively tolerant Golestan and susceptible Varamin and Ramses cultivars. Conclusion: Based on the results of this study, BA911 was identified as a relatively resistant cultivar to Verticillium wilt. The combined use of biochemical indicators and agronomic traits provides an effective tool for assessing the susceptibility of cotton cultivars and can be applied in breeding programs and sustainable disease management strategies. سابقه و هدف: بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی یکی از مخرب‌ترین بیماری‌های پنبه است و موجب کاهش عملکرد و کیفیت محصول می‌شود. هدف این پژوهش، ارزیابی میزان حساسیت ارقام مختلف پنبه به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی و شناسایی ارقام نسبتاً مقاوم با بهره‌گیری از شاخص‌های زراعی و بیوشیمیایی انجام شد. مواد و روش‌ها: این تحقیق در دو بخش مزرعه‌ای و گلخانه‌ای انجام شد. در بخش مزرعه، هشت رقم پنبه شامل شش رقم وارداتی (مای 558، سومر، میلت 84، یلدیریم 63، رامسس و با 911) به‌همراه دو رقم بومی شامل گلستان (نسبتاً متحمل) و ورامین (حساس) در ایستگاه تحقیقاتی کارکنده تحت آلودگی طبیعی قارچ‌های خاکزاد کشت شدند. آزمایش به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد و صفات زراعی و عملکردی مورد ارزیابی قرار گرفت. تراکم جمعیت قارچ در خاک مزرعه اندازه‌گیری شد و در پایان دوره رشد رویشی، جدایه‌های قارچ از ساقه‌های ارقام مختلف جداسازی گردید. این جدایه‌ها ابتدا بر اساس ویژگی‌های ریخت‌شناختی و بررسی‌های مولکولی شناسایی شدند و سپس میزان بیماری‌زایی آن‌ها ارزیابی شد؛ جدایه‌ای که بیشترین شدت بیماری را نشان داد برای آزمایش‌های گلخانه‌ای انتخاب گردید. در بخش گلخانه، گیاهچه‌های ارقام مختلف با جدایه بیماریزای قارچ مایه‌زنی مصنوعی شدند و پس از 40 روز، میزان شاخص و بروز بیماری، صفات رشدی، فعالیت آنزیم‌های دفاعی ازجمله پلی‌فنول‌اکسیداز و فنیل‌آلانین آمونیالیاز، میزان رسوب لیگنین و محتوای کل ترکیبات فنلی اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: شناسایی قارچ عامل بیماری با تلفیق ویژگی‌های ریخت‌شناختی و واکاوی مولکولی مبتنی بر آغازگرهای اختصاصی گونه انجام گرفت و نتایج به‌دست‌آمده، Verticillium dahliae را به‌عنوان عامل اصلی بیماری در جدایه‌های حاصل از خاک و ساقه ارقام مختلف پنبه تأیید نمود. نتایج آزمون بیماری‌زایی نشان داد که تمامی جدایه‌ها قادر به ایجاد علایم بیماری با شدت‌های متفاوت در گیاهچه‌های رقم ورامین بودند. نتایج نشان داد که بین ارقام پنبه از نظر شدت و بروز بیماری، صفات زراعی و پاسخ‌های بیوشیمیایی اختلاف معنی‌دار وجود دارد. رقم ورامین بیشترین حساسیت و رقم با 911 کمترین میزان بروز و شاخص بیماری را در شرایط گلخانه و مزرعه نشان داد. مایه‌زنی قارچ موجب کاهش معنی‌دار صفات رشدی در تمامی ارقام شد، اما شدت کاهش در ارقام با 911، یلدیریم و مای 558 کمتر بود. فعالیت آنزیم‌های پلی‌فنول‌اکسیداز و فنیل‌آلانین آمونیالیاز، میزان لیگنین و تجمع ترکیبات فنلی در ارقام با 911، میلت 84، یلدیریم 63، سومر و مای 558 سریع‌تر و در سطح بالاتری نسبت به رقم نسبتاً متحمل گلستان و ارقام حساس ورامین و رامسس افزایش یافت. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این پژوهش، رقم با 911 به‌عنوان رقم نسبتاً مقاوم به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی معرفی می‌شود. استفاده از شاخص‌های بیوشیمیایی همراه با ارزیابی صفات زراعی، ابزار مناسبی برای تعیین میزان حساسیت ارقام پنبه فراهم می‌کند و می‌تواند در برنامه‌های اصلاحی و مدیریت پایدار بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی به‌کار گرفته شود.

https://jcri.areeo.ac.ir/article_135389_ca126f13d5dc54d090ef36d7d8d07bf4.pdf

موسسه تحقیقات پنبه کشور پژوهش های پنبه ایران 2345-5306 13 2 2026 02 20 Factors affecting the adoption of research achievements by cotton farmers سازه های موثر بر پذیرش دستاوردهای پژوهشی توسط بهره برداران پنبه 49 60 135390 10.22092/ijcr.2026.371796.1252 FA نجم الدین منصوریان عضو هیات علمی Journal Article 2026 01 31 Cotton crops is one of the basic agricultural products, which, in addition to providing raw materials for some industries such as textile and oil extraction, plays an important role in creating employment in the agricultural, industrial and commercial sectors. They depend on cotton for their livelihood. In addition to the direct and indirect employment factor, this product has significant added value. The stability and sustainability of cotton cultivation and production or any other product requires its competitiveness with other agricultural products in the region, and one of the solutions that determine the competitiveness of agricultural products is research and innovation. The use of new technologies from research on farms has a significant impact on the quantitative and qualitative yield of the crop. This study was conducted in 2020 year. According to the detailed results of the agricultural census, about 12,000 farmers are working in the field of cotton cultivation in Razavi Khorasan, and their total area under cotton cultivation in 1400 was about 20,000 hectares. The purpose of this study was to investigate the factors affecting the use of new technologies obtained from research in cotton farms using Hobbman's two-stage Tobit model. The statistical population is cotton farmers in Khorasan Razavi province. The multi-stage sampling method was randomly selected and surveyed as 150 cotton farmers. Most of the reasons for not wanting to use new research technologies from farmers were low cultivation level, lack of knowledge about technology and lack of agricultural machinery, and the main reasons for not using new technologies were high cultivation level and possible increase of crop quality. Investigation of the final effect of factors and variables of probit pattern showed that area under cultivation, access to agricultural machinery, farmer's capital as well as farmer's literacy level, had a positive effect on the use of new technologies and factors such as age of the operator, persons under his care and lack of machinery. Agricultural tools and their renting have had a negative impact on the use of new technologies. In order to make optimal use of the research results, it is suggested to integrate land, increase the level of access of farmers to cheap bank credits to buy new technology and machinery, and also to provide the presence of supervising engineers in the fields of cotton farmers to inform the farmers to use one of the new technologies resulting from research in farms is very important and effective. فناوری‌های جدید منتج از پژوهش ها در مزارع کشاورزان اثر زیادی بر عملکرد کمی و کیفی محصول داشته است. این مطالعه در سال 1401 انجام گرفته و هدف آن بررسی و کنکاش در عوامل مؤثر بر استفاده از فناوری‌های جدید حاصل از تحقیقات در مزارع پنبه می‌باشد که با استفاده از تکنیک اقتصادسنجی انجام شده است.جامعه آماری ،بهره برداران پنبه‌کار استان خراسان رضوی می باشد. روش نمونه گیری چند مرحله ای تصادفی بوده و بصورت پیمایشی 150 پنبه کار استان خراسان رضوی انتخاب شد. نتایج نشان می‌دهد به نظر کشاورزان بیشترین دلایل عدم تمایل به استفاده از نتایج و یافته های جدید حاصل از پژوهش، پایین بودن سطح زیرکشت ، عدم اطلاع از نوع تکنولوژی و نبود ماشین‌آلات کشاورزی بوده که حدود 45 درصد از کشاورزان پنبه کار را شامل می‌شود. عدم در دسترس بودن و یا عدم وجود ماشین آلات مرتبط یکی از دلایلی است که حدود 15 درصد از کشاورزان نمی توانند از فناوری‌های حاصل از تحقیقات استفاده نمایند. همچنین دلایل عمده تمایل به استفاده از فناوری‌های جدید نیز سطح کشت بالاتر و وهمچنین افزایش کمی وکیفی محصول می‌باشد. بررسی اثر نهایی عوامل و متغیرهای الگوی اقتصاد سنجی نشان داد سطح زیر کشت، دسترسی به ماشین آلات کشاورزی، سرمایه کشاورز و همچنین سطح سواد کشاورز ، دارای اثر مثبت در استفاده از فناوری‌های جدید و عواملی مانند سن بهره بردار ، افراد تحت تکفل او و نداشتن ماشین‌آلات کشاورزی و اجاره‌ای بودن آنها اثر منفی در استفاده از فناوری-های جدید داشته است. پیشنهاد می‌شود جهت استفاده بهینه از دستاوردهای تحقیقات، یکپارچه وبزرگشدن مساحت زمین کشاورزی ، سطح دسترسی کشاورزان به اعتبارات بانکی برای خرید تکنولوژی و ماشین‌آلات جدید فراهم گردد و همچنین حضور مهندسین و کارشناسان خبره در مزارع پنبه جهت آگاهی بخشی به کشاورزان برای استفاده از فناوری‌های جدید حاصل از تحقیقات در مزارع بسیار مهم و اثرگذار می باشد .

https://jcri.areeo.ac.ir/article_135390_c9b7ed948687fad55f0cdfe5d0b78c89.pdf

موسسه تحقیقات پنبه کشور پژوهش های پنبه ایران 2345-5306 13 2 2026 02 20 Design and Implementation of an IoT-Based Smart Funnel Trap for Real-Time Monitoring of the Cotton Bollworm Helicoverpa armigera (Lepidoptera: Noctuidae) طراحی و پیاده‌سازی تله قیفی هوشمند بر اساس اینترنت اشیا جهت پایش زمان‌واقعی کرم غوزه پنبه Helicoverpa armigera (Lepidoptera: Noctuidae) 61 72 135391 10.22092/ijcr.2025.371454.1247 FA محمود جوکار موسسه پنبه کشور Journal Article 2025 11 17 Smart pest traps, acting as continuous field observers, enable real-time monitoring of pest presence and prevalence in agricultural systems. The cotton bollworm, Helicoverpa armigera (Lepidoptera: Noctuidae), is one of the key pests of cotton cultivation and has consistently posed serious challenges to production due to its significant damage. Since pheromone traps provide the most accurate method for determining the optimal timing of control measures, and because these traps require frequent manual inspection, any delay or negligence in data recording can result in considerable losses to cotton fields. Therefore, in this study, Internet of Things (IoT) technology was employed to automate conventional funnel-shaped pheromone traps. The system continuously (24-hour interval) recorded the number of captured moths, peak attraction hours, as well as temperature and humidity data. A comparison of two trap types (standard funnel trap and smart funnel trap) over two cropping seasons (2022 and 2023) showed no significant differences between them. The smart trap captured 13.88 ± 2.54 and 14.27 ± 2.2 moths per trap, while the standard trap captured 16.5 ± 2.64 and 17.23 ± 3.03 moths per trap, respectively. In the 2022 season, the highest capture rate occurred between 21:00 and 22:00, followed by a decline until 23:00, after which a second peak was observed between 01:00 and 03:00. In the 2023 season, the highest capture occurred between 22:00 and 23:00, followed by a short decrease, and then another peak between 03:00 and 05:00. Considering that moth activity begins around 21:00, it is recommended that farmers schedule insecticide spraying for late evening hours to achieve a more effective impact on the future population of this pest. تله‌ هوشمند آفات، در نقش یک ناظر، علاوه بر امکان رصد برخط، وضعیت حضور و شیوع آفات در مزرعه را فراهم می-نماید. کرم غوزه پنبه Helicoverpa armigera (Lepidoptera: Noctuidae) یکی از آفات کلیدی زراعت پنبه می‌باشد که همواره با خسارت زیاد خود، کشت محصول پنبه را با چالش روبرو ساخته است. از آن جایی که دقیق‌ترین راهکار برای تعیین بهترین زمان کنترل این آفت ، تله‌های فرمونی است، و این تله ها نیاز به خوانش مکرر توسط نیروی انسانی دارند، هر گونه غفلت در ثبت داده‌ها سبب خسارت‌های هنگفت به زراعت پنبه خواهد شد. بنابراین، در این پژوهش از فناوری اینترنت اشیا جهت هوشمندسازی تله‌های فرمونی قیفی متداول استفاده شد و اطلاعات تعداد شب‌پره های شکارشده توسط تله های فرمونی به صورت منظم (24 ساعته)، ساعات حداکثر جلب، به همراه داده‌های دما و رطوبت ثبت گردید. نتایج مقایسه دو نوع تله (تله قیفی استاندارد و تله قیفی هوشمند) طی دوسال 1402 و1401 نشان داد که تله هوشمند به ترتیب با شکار 54/2 ± 88/13 ، 2/2 ± 27/14 (شب‌پره/تله) با تله های استاندارد به ترتیب با شکار 64/2 ± 5/16 ، 03/3 ± 23/17(شب‌پره/تله) تفاوت معنی‌داری نداشت. در سال 1401، بیشترین میزان شکار در بازه ساعتی 21 تا 22 شب ثبت شد، سپس میزان شکار تا ساعت 23 فروکش کرد و از ساعت 1 تا 3 بامداد دوباره اوج گرفت. در سال 1402 بیشترین میزان شکار در بازه ساعتی 22 تا 23 شب ثبت گردید، و پس از یک فروکش کردن ، میزان شکار از ساعت 3 تا 5 بامداد دوباره اوج گرفت. با توجه به اینکه فعالیت این شب‌پره‌ها از ساعت 21 شب آغاز می گردد، اگر کشاورزان سمپاشی را به ساعات آخر روز موکول نمایند، ضربه‌ای موثرتر به جمعیت آینده این آفت وارد خواهند نمود.

https://jcri.areeo.ac.ir/article_135391_fbc25bf29d26bf86dcb41c0915807315.pdf

موسسه تحقیقات پنبه کشور پژوهش های پنبه ایران 2345-5306 13 2 2026 02 20 Evaluation of the effect of cotton seed treatment with sulfur for controlling important soil-born diseases and thrips pest ارزیابی اثر بذرمال پنبه با سولفور جهت کنترل بیماری‌های مهم خاک‌زاد و آفت تریپس 73 86 135392 10.22092/ijcr.2025.369870.1241 FA مرتضی عرب سلمانی استادیار پژوهش مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران محمد رضی نتاج موسسه تحقیقات پنبه کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران Journal Article 2025 06 25 Background and objectives: Seed disinfection or seed treatment is the treatment of seeds with a chemical substance or substances to reduce, control, or eliminate insects, pathogens, and other organisms that attack seeds or seedlings. Damage caused by factors that damage seeds and seedlings includes a reduction in the number of plants in the field and indirect losses including planting costs, uneven distribution of plants in the field, late harvest, and increased production costs. Cotton seeds and seedlings are very sensitive during germination and growth and are attacked by numerous pathogens. Cotton yellow thrips (Trips tabaci) is the most important early season pest in most cotton growing regions of Iran. Larvin and Gaucho insecticides are among the recommended pesticides for early season cotton seed disinfection. Among the inorganic fungicide compounds, sulfur is the first fungicide that is very effective in controlling plant diseases, and its use dates back several centuries. Sulfur is a non-systemic fungicide with protective-curative properties that prevents spore germination as a protective fungicide. The element sulfur is of great importance in terms of fungicidal action and is used to control many plant diseases. Carboxin is absorbed through the roots and seeds of the plant and is transported into its tissue. This compound is widely used as a seed disinfectant in combination with thiram to control the disease. These two fungicides have a synergistic effect. Carboxin also has no adverse effect on the germination capacity of seeds, and disinfected seeds can be stored for a long time. Materials and methods: Cotton seeds of Varamin and Golestan cultivars were treated with sulfuric acid for de-fluffing and with sulfur separately and in combination with thiram carboxin and the insecticides imidacloprid and thiodicarb. The treatments were cultivated in a randomized complete block design for two years in the fields of the Karkandeh-Kordkoy and Varamin cotton research stations. The traits of seed vigor, green percentage, seedling mortality percentage, seedling mortality reduction percentage, verticillium wilt disease index, thrips insect count, cotton yield, seedling height, main root length and plant weight were measured and the results were evaluated with SAS statistical software. Resultrs: The results showed that cotton seed disinfection with sulfur at a ratio of four to six per thousand was the most appropriate treatment. In this treatment, seedling mortality and thrips pest population were well reduced up to two weeks after sowing and the cost of seed disinfection fungicide was reduced by one third. In this treatment, plant height, main root length, seedling weight, Verticillium wilt disease index, and yield were within the desired range. Conclusion: Sulfur raw material is available in large quantities and cheaply in Iran and will be a suitable alternative to imported fungicides and insecticides. سابقه و هدف: ضدعفونی یا تیمار بذر عبارت است از آغشته نمودن بذر به ماده یا مواد شیمیایی برای کاهش، کنترل یا دور کردن حشرات، عوامل بیماری‌زا و سایر موجوداتی که به بذر یا گیاه‌چه حمله می‌کنند. خسارت ناشی از عوامل صدمه‌رسان به بذر و گیاه‌چه شامل کاهش تعداد بوته در مزرعه و زیان‌های غیرمستقیم شامل هزینه‎های واکاری، غیریک‌نواختی پراکنش بوته در مزرعه، دیررسی محصول و افزایش هزینه‎های تولید می‎باشد. بذر و گیاه‌چه‎های پنبه در مرحله جوانه‎زنی و رویش بسیار حساس می‎باشند و مورد حمله عوامل متعدد بیماریزا قرار می‏گیرند. تریپس زرد پنبه (Thrips tabaci) به عنوان مهمترین آفت اول فصل در اکثر مناطق پنبه کاری ایران می‌باشد. حشره‌کش‌های لاروین و گائوچو جزء سموم توصیه شده برای ضدعفونی بذر پنبه علیه آفات اول فصل می‌باشند. در بین ترکیبات قارچ‌کش معدنی، گوگرد اولین قارچ‌کش بسیار مؤثر در کنترل بیماری‌های گیاهی است که استفاده از آن به چندین قرن پیش بر می‌گردد. گوگرد قارچ‌کشی غیرسیستمیک با خواص حفاظتی-التیامی است که به صورت یک قارچ‌کش محافظتی از جوانه‌زنی اسپور ممانعت می‌کند. عنصر گوگرد از لحاظ قارچ‌کشی اهمیت زیادی دارد و برای کنترل بسیاری از بیماری‌های گیاهی مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاربوکسین از طریق ریشه و بذر گیاه جذب و در بافت آن جابجا می‌شود. این ترکیب به طور وسیع همراه با تیرام به صورت ضدعفونی بذر برای کنترل بیماری به کار می رود. این دو قارچ‌کش دارای اثر هم‌افزایی هستند. کاربوکسین بر قوه نامیه بذرها نیز اثر سویی نداشته و بذرهای ضدعفونی شده را تا مدت‌ها می‌توان در انبار نگهداری نمود. مواد و روش‌ها: بذور پنبه ارقام ورامین و گلستان با اسید سولفوریک کرک‌گیری و با سولفور به صورت جداگانه و در ترکیب با کاربوکسین تیرام و حشره‌کش های ایمیداکلوپراید و تیودیکارب تیمار شدند. آزمایش به صورت طرح بلوک کامل تصادفی به مدت دوسال در مزارع ایستگاه‌های تحقیقات پنبه کارکنده- کردکوی و ورامین کشت شدند. صفات قوه نامیه بذر، درصد سبز، درصد مرگ گیاه‌چه، درصد کاهش مرگ گیاه‌چه، شاخص بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی، تعداد حشره تریپس، عملکرد وش، ارتفاع گیاه‌چه، طول ریشه اصلی و وزن گیاه چه اندازه‌گیری و نتایج با نرم افزار آماریSAS ارزیابی شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که ضدعفونی بذر پنبه با سولفور به نسبت چهار تا شش در هزار مناسب‌ترین تیمار می-باشد. در این تیمار مرگ گیاه‌چه و جمعیت آفت تریپس تا دو هفته پس از کاشت و هزینه ضدعفونی بذر کاهش یافت. در این تیمار ارتفاع بوته، طول ریشه اصلی، وزن گیاه‌چه، شاخص بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی و عملکرد در حد مطلوب قرار داشتند. نتیجه‌گیری: ماده اولیه سولفور در ایران به مقدار زیاد و ارزان وجود داشته و جایگزین مناسبی برای قارچ‌کش‌ها و حشره‌کش‌های وارداتی خواهد بود.

https://jcri.areeo.ac.ir/article_135392_d91fdd6066038a494c803d04d70e5c7d.pdf

موسسه تحقیقات پنبه کشور پژوهش های پنبه ایران 2345-5306 13 2 2026 02 20 Evaluation of four upland cotton (Gossypium hirsutum L.) new foreign cultivars seed cotton yield, its components, earliness and fiber quality traits in Fars province Darab region ارزیابی عملکرد وش، اجزای آن، زودرسی و کیفیت الیاف چهار رقم جدید خارجی پنبه تارمتوسط(Gossypium hirsutum L.) در منطقه داراب استان فارس 87 106 135393 10.22092/ijcr.2026.371891.1250 FA آیدین حمیدی عضو هیأت علمی سیاوش کریمی مزیدی کارشناس ارشد و محقق، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان استان فارس، واحد ثبت مهرداد اسماعیلی مزیدی کارشناس ارشد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان استان فارس-داراب، واحد ثبت مریم نجفیان فخرائی کارشناس ارشد و محقق سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، کرج زرین منفرد کارشناس سازمان جهادکشاورزی استان گلستان، آزمایشگاه کیفیت الیاف پنبه اداره کل پنبه و دانه‌های روغنی–گرگان، ایران، اکرم عباسی کارشناس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، ورامین، ایران محمد علی انصاری کارشناس شرکت تعاونی پنبه‌کاران داراب، استان فارس، داراب، ایران شهاب سرافرازی کارشناس ارشد شرکت تعاونی پنبه‌کاران داراب، استان فارس، داراب، ایران Journal Article 2025 12 27 Background and Aim: Cotton is one of the most important agricultural and industrial crops. Identifying and using appropriate cultivars is an important factor in producing and increasing the quantitative and qualitative yield of cotton. Considering the common practice of growing cotton as a second crop after harvesting winter grain fields in Fars province and the necessity of growing early cotton cultivars and late-maturing cotton cultivars, replacing Bakhtegan cultivar with new, earlier varieties is included in the program of the Ministry of Agriculture Jihad, and following that, new cotton cultivars such as Golestan cultivar have been improved and introduced for cultivation in this province, and new foreign varieties are also being introduced. This study was conducted to investigate and compare the yield and its components, early maturity, and some fiber quality characteristics of four new foreign cotton cultivars in Fars province (Darab) with the aim of recommending the cultivation of the superior cultivar or cultivars among these cultivars for that province and similar cotton growing areas. Research Method: In order to introduce the superior cultivar or cultivars among four new foreign upland cotton cultivars due to recommendation for cultivation in Fars Province Darab region and similar cotton growing areas, evaluation of the lint yield, its components, earliness and fiber quality of four foreign cotton varieties was carried out in 1401 and 1402 in the lands of the Darab Cotton Farmers Cooperative Company in Bergan and Jannat Shahr counties of the Darab. The four new foreign studied upland cotton cultivars were: 1- May 344, 2- Lider, 3- Ranjer and 4- Ceyhan 520 and the control cultivars were the common cultivates cotton cultivars of the region, Bakhtegan and Golestan. The studied traits were: 1- seed cotton yield, 2- earliness, 3- boll number, 4- boll weight, 5- gin turn out, 6- length, 7- fineness index, 8- elongation, 9- strength and 10- uniformity of fibers. Results: Results revealed, seed cotton yield of the Bakhtegan control cultivar by 4391.7 kg/ha and the May 344 cultivar by 2751.7 kg/ha had the highest and lowest yield, respectively. Among the studied foreign cultivars, the cultivar Lider by 3595.3 kg/ha had the highest yield. The Bakhtegan control cultivar by 135.125 and the Ceyhan 520 cultivar by 105.125 days from the time of planting to full boll opening time were the late and early maturity cultivars, respectively. The May 344 and Ranjer cultivars had the highest gin turn out by 42.054 and 40.948 percent, respectively, and the lowest gin turn out by 38.494 percent belonged to the Bakhtegan control cultivar. The May 344 cultivar, by 3.85 micrograms per inch (micronair) fiber fineness index, had the finest fibers, and the Ranger cultivar, by 4.475 micrograms per inch (micronair) fiber fineness index of, had the least fine fibers. Conclusion: Based on the results of the experiment in the conditions of time and place of the trial conduction, the Bakhtegan and Golestan control cultivars were superior to the four foreign cultivars examined in terms of seed cotton yield. Also, the Ceyhan 520 new foreign cultivar was superior to the control cultivars in terms of earliness and fiber extension as well as fiber strength in the first year (1401). The new foreign variety May 344 was superior to the control cultivars in terms of gin turn out and fiber fineness, and the new foreign cultivar Lider was superior to the control cultivars in terms of fiber extension and fiber strength in the first year (2022). Therefore, considering the importance of earliness in cotton cultivation in Fars Province, where cotton is mainly cultivated as a second crop after cereal crops harvest, and some characteristics of the technological quality of the fibers, Ceyhan 520 and May 344 new foreign cultivar due to higher gin turn out are recommended for cultivation as new cotton cultivars in Fars Province. ورزی قرار گرفته و به‌دنبال آن ارقام جدید پنبه مانند رقم گلستان اصلاح شده و برای کشت در این استان معرفی شده و نیز ارقام جدید خارجی در دست معرفی می‌باشند. این پژوهش به‌منظور بررسی و مقایسه عملکرد وش و اجزای آن، زودرسی و برخی خصوصیات کیفی الیاف چهار رقم جدید خارجی پنبه در استان فارس(داراب) با هدف توصیه برای کشت رقم یا ارقام برتر از میان این ارقام برای آن استان و مناطق پنبه‌کاری مشابه اجرا شد. به‌منظور معرفی رقم یا ارقام برتر از میان چهار رقم جدید پنبه تار متوسط جدید خارجی برای توصیه به کشت در استان فارس (داراب) و مناطق پنبه‌کاری مشابه ارزیابی عملکرد وش، اجزای آن، زودرسی و کیفیت الیاف چهار رقم خارجی پنبه درسال‌های1401 و 1402 در اراضی شرکت تعاونی پنبه‌کاران داراب در برگان و جنت‌شهر داراب اجرا شد. چهار رقم جدید خارجی پنبه تارمتوسط مورد بررسی: 1- مای344، 2- لیدر، 3- رنجر و 4- جیهان520 و ارقام شاهد ارقام متداول کاشت منطقه، بختگان و گلستان بودند. صفات بررسی شده نیز: 1-عملکرد وش، 2-زودرسی، 3-تعداد غوزه، 4-وزن غوزه، 5- کیل، 6- طول، 7- شاخص ظرافت، 8-کشش، 9- استحکام و10-یکنواختی الیاف بودند. نتایج نشان داد، عملکرد وش رقم شاهد بختگان با7/4391 و رقم مای344 با7/2751 کیلوگرم در هکتار به‌ترتیب دارای بیشترین و کمترین عملکرد وش بودند. از میان ارقام خارجی بررسی شده رقم لیدر با 3/3595 کیلوگرم در هکتار عملکرد وش بالاتری داشت. رقم شاهد بختگان با125/135 و رقم جیهان520 با125/105روز از زمان کاشت تا شکفتگی کامل غوزه به‌ترتیب دیررس‌ترین و زودرس‌ترین ارقام بودند رقم مای344 و رنجر به‌ترتیب با054/42 و 948/40 درصد از بیشترین کیل الیاف برخوردار بودند و کمترین کیل الیاف به-میزان494/38 درصد به رقم شاهد بختگان تعلق داشت. الیاف رقم مای344 با برخورداری از شاخص ظرافت الیاف(میکرونری) 85/3 میکروگرم بر اینچ دارای ظریف‌ترین و الیاف و رقم رنجر با شاخص ظرافت الیاف(میکرونری) 475/4 میکروگرم بر اینچ دارای کم ظرافت ترین الیاف بودند. باتوجه به اهمیت زودرسی در کشت پنبه در استان فارس که پنبه عمدتاً به‌صورت کشت دوم پس از برداشت غلات کشت می‌گردد و برخی ویژگی‌های کیفیت تکنولوژیکی الیاف ارقام جدید خارجی جیهان520 و مای344 قابل توصیه برای کشت به‌عنوان ارقام جدید پنبه در استان فارس می‌باشند

https://jcri.areeo.ac.ir/article_135393_f6e4cbee3ab3dd5c138e73f6a90a04ac.pdf